Xawery Dunikowski | Brzemienna

Xawery Dunikowski (1875 Kraków - 1964 Warszawa)

Brzemienna

brąz 100 × 75 × 40 cm sygn. p. d.: „Xawery Dunikowski Paris”, znak firmy odlewniczej „IV/IV ART. PRODUKT” odlew współczesny

„Nieomylna wprost wrażliwość Dunikowskiego na „jakości psychiczne”, czyni zeń namiętnego poszukiwacza hierarchii prawd, coraz głębiej poza maską kształtu ludzkiego ukrytych. „Dyscypliną twórczości” portretowej jest tu nie tyle impresja, ile poszukiwanie plastycznego wyrazu, ile ekspresja, z wrażenia wprawdzie wyrastająca, ale z wrażenia przepuszczanego przez pryzmat świadomości, wzbogaconego przez analizę i dopiero wówczas oddanego na łaskę i niełaskę płomiennej woli artysty. Każdy portret Dunikowskiego jest wręcz stylizacją plastyczną duszy ludzkiej — czasem bohaterską, czasem gniewną i szyderczą nawet, ale zawsze wynikającą z mocnego zderzenia się istotnej prawdy psychicznej, w modelu zawartej, z wyobraźnią plastyczną artysty.” (Z. Lubicz Zaleski, W pracowni artysty. II (Ksawery Dunikowski), „Polak” 1919, nr 10, s.124–126)
„ [...] Dunikowski jest jednym z najlepszych rzeźbiarzy pokolenia, które za żadne skarby nie chciało podążać utartymi ścieżkami. Poszukuje niezmordowanie, nigdy nie jest zadowolony z własnych dzieł. Bardziej i lepiej niż jakikolwiek inny artysta jest twórcą niezależnym i nowoczesnym, we właściwym znaczeniu słowa. Jego zmagania, od realizmu początków do ostatnich etapów, naznaczone są tajemniczym pięknem. [...]”. (Ch. Aronson, „Art polonais modernę”, Paris 1929, s. 12)

Xawery Dunikowski Jeden z najwybitniejszych artystów polskich XX wieku. Studiował w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych w latach 1896-1899. Po studiach objął stanowisko profesora Szkoły Sztuk Pięknych w Warszawie, które piastował do roku 1910 po czym wyjechał do Krakowa a następnie do Paryża gdzie przebywał w latach 1916-1920. Prezentowane na wystawie Popiersie kobiety jest współczesnym odlewem według pracy, którą artysta wykonał w gipsie patynowanym w okresie paryskim. W roku 1920 Dunikowski został mianowany profesorem wydziału rzeźby krakowskiej ASP. Okres okupacji spędził jako więzień obozu Auschwitz gdzie trafił po aresztowaniu w 1940r. Po wojnie ponownie, do roku 1955 kierował katedrą rzeźby na ASP w Krakowie. W 1955r przeniósł się do Warszawy a w roku 1959 został kierownikiem katedry rzeźby w Państwowej Szkole Sztuk Plastycznych we Wrocławiu.

Czytaj więcej