Józef Simmler | Portret siostry artysty Katarzyny Jahn, 1856
powrót
olej, płótno dublowane, 39,5 x 28,5 cm
sygn. i dat. słabo widocznie po prawej: Simler/56
po konserwacji
Przedstawiona na obrazie kobieta to najprawdopodobniej siostra artysty – Katarzyna Jahn. Znanym jest fakt, że Simmler, w wyborze modeli do kompozycji, praktykował powszechną zasadę wielkich mistrzów przedstawiania w swych dziełach współcześnie żyjące osoby. W ten sposób postaci historyczne czy biblijne w twórczości Simmlera miały najczęściej rysy osób z kręgu warszawskich znajomych artysty. Do obrazów malarza chętnie także pozowali członkowie rodziny, nie tylko w oficjalnych portretach, ale również w innego typu pracach - w tenże sposób np. Królową Jadwigą w „Przysiędze” była córka artysty Jadwiga Spiess z domu Simmler (Tadeusz Jaroszyński, Józef Simmler, [w:] Nasi Malarze, t. 2, wyd. Towarzystwo Artystyczno-Wydawnicze „Gryf”, Warszawa 1915, s. 24).
Modelunek, poza i rysy twarzy przedstawionej na portrecie kobiety, wraz z charakterystycznym spojrzeniem, wyjątkowo wyraźnie przypominają cechy jednej z Marii, przedstawionej w kompozycji Simmlera pt. „Trzy Marie idące do grobu Chrystusa” z 1865 roku. Według Wojciecha Gersona studia do wspomnianego płótna powstały jako owoc rocznej podróży artysty po Włoszech w roku 1856. (Józef Simmler 1823-1868 Katalog wystawy monograficznej, wyd. Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa 1979, s. 17). Prezentowany na aukcji obraz jest tożsamo datowany i wykazuje bliskie podobieństwo w ujęciu postaci kobiety do wspomnianego dzieła o tematyce biblijnej. Najpewniej w kompozycji obu dzieł przedstawiona jest ta sama osoba – Katarzyna Jahn. Z racji, iż jej portret powstał w równoległym czasie co szkice do „Trzech Marii” (1856 rok), można przypuszczać, że właśnie do tego dzieła Simmler wracał, malując swój biblijny obraz olejny w 1865 roku. W rezultacie portret siostry artysty stanowi pewną namiastkę utraconego podczas II wojny światowej wysokiej klasy dzieła, przedstawiającego scenę biblijną.
Kształcił się w akademiach w Wiedniu i Monachium, następnie zaś w pracowni Paula Delaroche’a w Paryżu. W 1849 r. powrócił do Warszawy. W 1956 r. wyjechał na rok do Włoch. Był jednym z inicjatorów Wystawy Krajowej Sztuk Pięknych, otwartej w 1858 r., która z czasem przekształciła się w Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych. Artysta brał udział zarówno w wielu wystawach Zachęty, jak i krakowskiego TPSP. Wystawy monograficzne odbyły się w latach 1868, 1904, 1924 i1979.
Zasadniczą część dorobku Józefa Simmlera stanowią portrety, cieszące się w owym czasie w stolicy ogromnym powodzeniem. Podziwiano w nich zarówno rysunek, kompozycję, kolor, wirtuozerskie oddanie szczegółów, jak i umiejętność trafnego oddania charakteru portretowanej osoby. Do klienteli artysty należeli przedstawiciele arystokracji, burżuazji, środowisk twórczych. Znane są również wizerunki członków jego rodziny, w tym siostry Katarzyny Jahn. Poza portretami Simmler uprawiał malarstwo historyczne oraz religijne. Do najwybitniejszych dzieł artysty należy powstały w 1862 roku obraz „Śmierć Barbary Radziwiłłówny”, prezentowany m.in. na wystawie powszechnej w Paryżu w 1867, a należący obecnie do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie. Przeszło połowa dorobku artysty przepadła w czasie II wojny światowej. Większość zachowanych obrazów znajduje się w zbiorach muzeów narodowych Warszawy i Krakowa.
Czytaj więcej
O nas
