Aukcja Dzieł Sztuki / 26 listopada 2022

13. Włodzimierz Tetmajer | Pan Twardowski, ok. 1915-1917

Strona głównaAukcje archiwalneAukcja Dzieł SztukiPan Twardowski, ok. 1915-1917
powrót
13
Włodzimierz Tetmajer | Pan Twardowski, ok. 1915-1917Włodzimierz Tetmajer | Pan Twardowski, ok. 1915-1917pan-twardowski-ok-1915-1917-wlodzimierz-tetmajer-1795602pan-twardowski-ok-1915-1917-wlodzimierz-tetmajer-393205

Włodzimierz Tetmajer (1862 Harklowa - 1923 Kraków)

Pan Twardowski, ok. 1915-1917

olej, płótno, 96 × 128 cm w świetle oprawy
sygn. l. d.: „Włodzimierz Tetmajer”

„Jedzą, piją, lulki palą,
Tańce, hulanka, swawola;
Ledwie karczmy nie rozwalą,
Cha cha, chi chi, hejza, hola!
Twardowski siadł w końcu stoła.
Podparł się w boki jak basza;
„Hulaj dusza! hulaj! ” – woła,
Śmieszy, tumani, przestrasza. (…)
Wtem gdy wódkę pił z kielicha.
Kielich zaświstał, zazgrzytał;
Patrzy na dno: Co u licha?
Po coś tu, kumie, zawitał?
Diablik to był w wódce na dnie,
Istny Niemiec, sztuczka kusa;
Skłonił się gościom układnie,
Zdjął kapelusz i dał susa.
Z kielicha aż na podłogę
Pada, rośnie na dwa łokcie,
Nos jak haczyk, kurzą nogę
I krogulcze ma paznokcie.
„A! Twardowski; witam, bracie!”
To mówiąc bieży obcesem:
„Cóż to, czyliż mię nie znacie?
Jestem Mefistofelesem. (…) ”
Adam Mickiewicz, „Pani Twardowska”

„Po trosze młodzi malarze uciekali na wieś, do Bronowic, gdzie od kilku lat siedział, wżeniony w „króla Piasta”, Włodzimierz Tetmajer. W dzień malowali, wieczorami zbierali się u Włodzia lub w karczmie na „kurdesze”; bywało tam wesoło.” Tadeusz Boy-Żeleński „Znasz-li ten kraj? (Cyganerja Krakowska) ”, Warszawa 1932, s. 48
Według legendy Jan Twardowski był szlachcicem, zamieszkującym Kraków w XVI wieku. Sprzedał swoją duszę diabłu w zamian za otrzymanie wielkiej wiedzy i znajomość magii. Miał jednak przy tej okazji przechytrzyć czarta i do podpisanego z nim cyrografu, dodał zapis mówiący o tym, że diabeł może zabrać duszę szlachcica do piekła jedynie w Rzymie, do którego wcale nie planował się wybierać. Z pomocą czarta mocy Twardowski zyskał bogactwo, sławę i magiczne umiejętności, które wykorzystywał do pomocy ludziom. Po wielu latach, w karczmie Rzym, bies dopada w końcu Twardowskiego. Tutaj znowu legendarny szlachcic wykazał się sprytem i udało mu się wywinąć od diabelskich zapędów. Podanie o panu Twardowskim zainspirowało wielu twórców do tworzenia dzieł jemu poświęconych.
Prawdopodobnie najbardziej znaną jest ballada Adama Mickiewicza pod tytułem „Pani Twardowska”, pochodząca z 1820 roku. W 1840 r. Józef Ignacy Kraszewski napisał powieść „Mistrz Twardowski”, a w 1906 r. Lucjan Rydel balladę o tym samy tytule. Sam Tetmajer, ozdobił cały fryz sali restauracji Hawełka w Pałacu Spiskim na Rynku Głównym w Krakowie legendą o Mistrzu Twardowskim.
Prezentowany na aukcji obraz jest jednym z najciekawszych i najbarwniejszych z dorobku Włodzimierza Tetmajera. Artysta połączył tu popularną legendę z akcentem świetności XVI-wiecznej Rzeczpospolitej i motywem ludowym, a okrasił to charakterystycznymi młodopolskimi pędem i wirem, w jakich rozgrywa się scena oraz zmysłową nagością pierwszoplanowej dziewczyny. „Pan Twardowski” dzięki tym zabiegom, jest bez wątpienia arcydziełem młodopolskiej sztuki.

Włodzimierz Tetmajer Malarz i grafik, czołowy przedstawiciel Młodej Polski. W okresie 1875-1886 studiował w Szkole Sztuk Pięknych w Krakowie, we Wiedniu, a w latach 1886-1889 w Monachium a także w Académie Colarossi w Paryżu. W latach 1889 -1895 ponownie studiował w Krakowie pod kierunkiem J. Matejki. W 1890 r. ożenił się z Anną Mikołajczykówną, córką chłopa z Bronowic, co było skandalem towarzyskim w ówczesnym Krakowie. Uroczystości weselne tej pary (20 listopada 1900 w domu Tetmajerów w Bronowicach) zostały uwiecznione w dramacie Wesele Stanisława Wyspiańskiego. Artysta był zafascynowany polską wsią. Z niezrównaną pasją malował obrzędy i epizody z codziennego życia podkrakowskich chłopów, upatrując w nich jedynych nosicieli tradycyjnych wartości moralnych i pierwiastków polskości. Malował przedstawienia zalotów, radosnych spotkań i codziennej pracy chłopów. Jego obrazy emanują atmosferą ciepła, oddają duchowy spokój, pogodne usposobienie i witalność chłopów. Z niezwykła zręcznością komponował wielofiguralne sceny, którym nadawał swoistą dramaturgię. Malował syntetyczną plamą barwną modulowaną miękko i rozlewnie. Tworzył śmiałe kadry kompozycyjne, zdominowane nasyconą czerwienią i bielą. Jego twórczość i nieugięta postawa życiowa zrewolucjonizowały krakowskie środowisko artystyczne przełomu wieków.
Czytaj więcej
Cena wylicytowana
340 000 zł
Zapytaj o obiekt
Chętnie odpowiemy na każde pytanie!
+48 58 550 16 05
Treści zawarte w niniejszej witrynie mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią oferty handlowej w rozumieniu art. 66 §1 Kodeksu Cywilnego.

Sopocki Dom Aukcyjny Sp. z o.o.

ul. Boh. Monte Cassino 43

81-768 Sopot

 

58 550 16 05

Licytuj on-line
dzięki naszej aplikacji!
Google PlayGoogle Playzobacz więcej
Newsletter
Dołącz do newslettera i bądź na bieżąco!
Zapisz się