Aukcja Dzieł Sztuki / 25 listopada 2023

1. Stanisław Wyspiański | Portret chłopca, 1902 r.

Strona głównaAukcje archiwalneAukcja Dzieł SztukiPortret chłopca, 1902 r.
powrót
1
Stanisław Wyspiański | Portret chłopca, 1902 r.Stanisław Wyspiański | Portret chłopca, 1902 r.

Stanisław Wyspiański (1869 Kraków - 1907 tamże)

Portret chłopca, 1902 r.

pastel, papier (typu INGRES ze znakiem wodnym), 42 × 52 cm
sygn. monogramem wiązanym i dat. l. d.: „SW 1902”

Do pracy dołączona ekspertyza Pani Marty Romanowskiej – wybitnej znawczyni twórczości Stanisława Wyspiańskiego, autorki wielu publikacji na jego temat

Pochodzenie:
– Kraków, kolekcja doktora Kolberga – do 1936 roku
– Kraków, kolekcja sędziego sądu wojewódzkiego Wiesława Turowskiego
– Kraków, kolekcja spadkobierców Wiesława Turowskiego
– Kraków, kolekcja prywatna

„Dzieci były dla artysty medium, przez które wchodził do krainy podświadomości, marzeń, innej rzeczywistości.”
M. Tomczyk-Maryon, „Wyspiański”, Warszawa, 2009, s. 216.

„Co za przyjemność chodzić po mieście i rysować – masę dzieciaków zawsze się zbiegnie – gapić się – wypowiadać swoje uwagi – a buziaki ładne – zdrowe – o oczkach ciekawych sprytnych.”
S. Wyspiański [w:] „Listy Stanisława Wyspiańskiego do Lucjana Rydla”, cz. 1–2. Kraków 1979, s. 61


„(…) Mieszkam na dalekim przedmieściu na prawym brzegu Odry w małym domku, i jestem tutaj tak spokojny, obok mnie mieszka jakaś niemiecka rodzina, gdzie masa dzieci, które naturalnie odwiedzają mnie codziennie, tak że mam u siebie zawsze masę gości, jeżeli jestem w domu. Przeglądają wszystkie moje książki i rysunki i mają wielką z tego uciechę. Tak się tu przyzwyczaiłem, że z żalem wyjeżdżać będę. Nie uwierzy pan jaką mam z tymi dziećmi przyjemność mogąc je ciągle rysować.”
Z listu do Tadeusza Stryjeńskiego, Wrocław 19.09.1890, [w:] W. Okoń, „Stanisław Wyspiański”, Wrocław 2001, s. 61


Wśród licznych portretów malowanych i rysowanych przez Stanisława Wyspiańskiego, wizerunki dzieci należą do najbardziej rozpoznawalnych tematów w jego twórczości plastycznej. Portrety dziecięce, obrazy, w których mali modele traktowani są ze szczególną czułością i zrozumieniem świata ich spraw i wrażliwości w sposób szczególny wyróżniają się w jego dorobku. Wprost ukazują uwielbienie artysty dla dzieci. Antoni Waśkowski, krewny artysty, podkreślał we wspomnieniach, że Wyspiański „kochał w dzieciach nie tylko model, kochał każdą ich myśl, każdy uśmiech i smutek, entuzjazm krzyczący i płacz trwożliwy, zachwyt i przerażenie [...] wszystko to najwidoczniej zawsze podpatrywał i notował w pamięci [...] i tę ukochaną i zrozumianą duszyczkę dziecka później zawsze z lubością malował”. (A. Waśkowski, „Z moich wspomnień o Stanisławie Wyspiańskim”, Miejsce Piastowe, 1934) Początkowo Wyspiański tworzył portrety migawkowe, przypadkowo poznanych w trakcie wędrówki po Europie dzieci, małych gapiów śledzących szkicującego. Ale szczególnym uznaniem, estymą kolejnych pokoleń znających reprodukcje prac Wyspiańskiego, cieszą się portrety własnych dzieci artysty, dzieci jego przyjaciół czy przygodnych znajomych. Często też w dorobku pojawiają się portrety anonimowych modeli.
Wszystkie te portrety, tak jak z resztą prezentowany na aukcji „Portret chłopca” malowane są z tą samą, cierpliwą i czujną, uwagą poświęconą pozującemu dziecku zapewniły artyście nieśmiertelność. Uchwycone w różnych porach dnia, zamyślone, rozespane, znudzone, siedzące przy stole czy zawinięte bezładnie w kołdrę, ujęte z profilu czy en face do dziś oczarowują naturalnością i bezpośredniością ujęcia. Niosą ze sobą niezwykłą atmosferę spokoju i bezpieczeństwa, wywołując u odbiorcy wspomnienie szczęśliwych lat dzieciństwa. W którym beztroska istnienia nie bywa zakłócana żadnymi burzami. Dlatego ich portrety wykonane przez Wyspiańskiego budzą dziś nie tylko zachwyt, ale również ciepłe emocje. Rok 1902 – rok powstania prezentowanego rysunku – należy do najlepszych w twórczości Wyspiańskiego. Oprócz pracy nad dramatem „Wyzwolenie”, publikowania w czasopismach „Krytyka” i „Czas”, został mianowany docentem na Wydziale Sztuki Dekoracyjnej i Kościelnej Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, pracował nad witrażem Kazimierz Wielki do Katedry na Wawelu, a w końcu to z tego roku pochodzą należące do najwybitniejszych osiągnięć malarskich Wyspiańskiego Portrety Żony artysty i Helenki, kilka kompozycji Macierzyństwa i Marii Raczyńskiej.

Stanisław Wyspiański Malarz, grafik, architekt, poeta i dramaturg młodopolski. Naukę rozpoczął jako wolny słuchacz w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. Studiował w latach 1887 ? 89 u F. Cynka, I. Jabłońskiego i J. Matejki. Już wówczas współpracował z Matejką nad polichromią w kościele Najświętszej Marii Panny. Naukę kontynuował przebywając na stypendiach w Paryżu w Académie Colarossi w atelier Gustave'a Courtois. W latach 1887-90 i 1896-97 studiował również na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie ? historię, historię sztuki i literatury. Był członkiem założycielem Towarzystwa Artystów Polskich ?Sztuka", kierownikiem artystycznym pisma ?Życie", w ASP od roku 1902 prowadził katedrę malarstwa dekoracyjnego i kościelnego, w 1906 został profesorem. Twórczość Wyspiańskiego obejmuje różne dziedziny sztuki. Pracował szybko i intensywnie, wiele z jego planów artystycznych nie doczekało się realizacji. Malował portrety i pejzaże, najczęściej posługując się techniką pastelową; zajmował się projektowaniem malowideł ściennych i witraży, mebli, kostiumów teatralnych i scenografii. Cecha wyróżniająca polichromie i witraże Wyspiańskiego to dekoracyjność połączona z dramaturgiczną ekspresją. W technice pastelowej posługiwał się mocną, secesyjnie splątaną linią i konturem, który wypełniał szkicowymi plamami intensywnego koloru.
Czytaj więcej
Zapytaj o obiekt
Chętnie odpowiemy na każde pytanie!
+48 58 550 16 05
Treści zawarte w niniejszej witrynie mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią oferty handlowej w rozumieniu art. 66 §1 Kodeksu Cywilnego.

Sopocki Dom Aukcyjny Sp. z o.o.

ul. Boh. Monte Cassino 43

81-768 Sopot

 

58 550 16 05

Licytuj on-line
dzięki naszej aplikacji!
Google PlayGoogle Playzobacz więcej
Newsletter
Dołącz do newslettera i bądź na bieżąco!
Zapisz się