Aukcja Dzieł Sztuki / 21 listopada 2026

5. Stanisław Ignacy Witkiewicz | Portret Zosi, Fordanserki z restauracji „Oaza” w Żegiestowie, 25 VII 1928 r.

Strona głównaAukcje nadchodząceAukcja Dzieł Sztuki
Portret Zosi, Fordanserki z restauracji „Oaza” w Żegiestowie, 25 VII 1928 r.
powrót
5
portret-zosi-fordanserki-z-restauracji-oaza-w-zegiestowie-25-vii-1928-stanislaw-ignacy-witkiewicz-1010069portret-zosi-fordanserki-z-restauracji-oaza-w-zegiestowie-25-vii-1928-stanislaw-ignacy-witkiewicz-2102673portret-zosi-fordanserki-z-restauracji-oaza-w-zegiestowie-25-vii-1928-stanislaw-ignacy-witkiewicz-815230portret-zosi-fordanserki-z-restauracji-oaza-w-zegiestowie-25-vii-1928-stanislaw-ignacy-witkiewicz-911166portret-zosi-fordanserki-z-restauracji-oaza-w-zegiestowie-25-vii-1928-stanislaw-ignacy-witkiewicz-370080portret-zosi-fordanserki-z-restauracji-oaza-w-zegiestowie-25-vii-1928-stanislaw-ignacy-witkiewicz-464145

Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885 Warszawa - 1939 Jeziory na Polesiu)

Portret Zosi, Fordanserki z restauracji „Oaza” w Żegiestowie, 25 VII 1928 r.

pastel, papier beżowy 63,5 x 47,2 cm (w świetle oprawy)
sygn. wzdłuż dolnej krawędzi: T.B + a [w kółku] Ign. Witkiewicz p.w.m. [w kółku] |1928 VII N[pi]28

„Jak kwiat wyrasta z danej rośliny, tak naturalnie powinno powstawać dzieło sztuki z człowieka” (S.I. Witkiewicz cyt. za: A. Micińska, „Stanisław Ignacy Witkiewicz życie i twórczość”, Warszawa 1996, s. 167)

 

Stanisław Ignacy Witkiewicz wykonał prezentowany portret podczas pobytu w uzdrowisku w Żegiestowie, gdzie zatrzymał się willi „Karolówka” (il. I). Czas spędzony w kurorcie przeznaczał nie tylko na zabiegi lecznicze, lecz także na intensywną pracę artystyczną. Między 2 a 30 lipca 1928 roku stworzył dwadzieścia portretów. Wśród nich znajduje się portret Zosi – fordanserki z restauracji „Oaza”. „Ja wróciłem z Żegiestowa. Kuracja dobrze mi zrobiła [… Rysowałem tam dużo (20 sztuk) […] przy wyczerpującej kuracji: błotto, gaz, słońce, rzeka jestem b. zmęczony” – pisał do generała Jana Mariana Hempla (J. Degler, „Witkacego portret wielokrotny szkice i materiały do biografii (1918–1939)”, Warszawa 2014, s. 70.)

Okres międzywojenny był dla Żegiestowa czasem szczególnego rozkwitu, określanym mianem „złotego wieku”. Rozwijała się wówczas architektura, powstawały nowe pensjonaty, a ośrodek stawał się miejscem spotkań towarzyskich. Życie uzdrowiskowe w międzywojennej Polsce nie ograniczało się tylko do kuracji i zabiegów. Popołudniami organizowano tzw. fajfy czyli podwieczorki przy dźwiękach muzyki, wieczorami zaś odbywały się dancingi. Niektórzy decydowali się także na urozmaicenie wieczoru pokazem tanecznym. Samotni kuracjusze mogli skorzystać z towarzystwa, pięknych, młodych kobiet wynajmowanych przez właścicieli lokali jako partnerki do tańca. Do grona fordanserek należała sportretowana Zosia. Jej nietuzinkowa uroda, zwłaszcza przepiękne, duże oczy skradły niejedno serce.

Prezentowany portret został wykonany w typie B – „rodzaj bardziej charakterystyczny, jednak bez cienia karykatury. Robota bardziej kreskowa niż typu A, z pewnym podcięciem cech charakterystycznych, co nie wyklucza „ładności” w portretach kobiecych. Stosunek do modela obiektywny.” (Stanisław Ignacy Witkiewicz. Regulamin Firmy portretowej, 1928, s. 4) Witkacy uzupełnił klasyfikację portretu o „+a”, wskazującą na wyższy standard wykonania i również wyższą cenę. Nπ28 odnosi się do 28-dniowej abstynencji alkoholowej. Z kolei skrót „p.w.m.” można interpretować jako „prawie wielka miłość”, co stanowi interesujący trop w odczytywaniu osobistego kontekstu przedstawienia. Tego samego roku, w którym powstał prezentowany portret ukazuje się pierwsza wersja „Regulaminu Firmy Portretowej S.I. Witkiewicz”. Zaś w czerwcu 1929 roku w Salonie Wielkopolskiego Związku Artystów Plastyków w Poznaniu odbyła się indywidualna wystawa obrazów i „Firmy Portretowej”. „Ponieważ jak mi to kiedyś w tramwaju powiedział Axentowicz, portrecista powinien mieć nerwy jak postronki, stworzyłem sobie regulamin, który ma pozory humorystyki, a jest wynikiem ponurych doświadczeń […] Dlatego przyjąłem zasadę: Klient musi być zadowolony […] Wszelkie uwagi techniczne są wykluczone […] jak również żądanie jakichkolwiek poprawek. (S.I. Witkiewicz cyt. za: A. Micińska, „Stanisław Ignacy Witkiewicz życie i twórczość”, Warszawa 1996, s. 200.)

Literatura:

– „Stanisław Ignacy Witkiewicz 1885–1939. Katalog dzieł malarskich”, [oprac I. Jakimowicz przy współpracy A. Żakiewicz], Muzeum Narodowe, Warszawa 1990, s. 97, nr kat. I 825.

 

 

Stanisław Ignacy Witkiewicz
Syn Stanisława - malarza, krytyka i pisarza. Pseudonim artystyczny - Witkacy. Znany również ze swoich dokonań na polu literatury i dramatu. Wychowanek carskiego Korpusu Paziów w Petersburgu. Oficer gwardii carskiej w I wojnie światowej. W 1914 roku odbył długą podróż, ekspedycję naukową do Australii wraz z Bronisławem Malinowskim. Wychowany w aurze modernizmu w Krakowie i Zakopanem. Teoretyk sztuki, formista, współpracownik "Zwrotnicy", twórca teorii "Czystej Formy" - "....wartość dzieła sztuki nie zależy od uczuć życiowych w nim zawartych ani od doskonałości odtworzenia przedmiotów, a jedynie polega na jednolitości konstrukcji czystych elementów formalnych" Uważał, że twórczość artystyczna jest sposobem wyrażenia "Uczucia metafizycznego". Do połowy lat 20. tworzy malarskie fantazje, które dziś można określić jako pośrednie między modernizmem a surrealizmem. Od tego też czasu uprawia głównie twórczość literacką, która przyniosła mu z czasem światową sławę.
Tworzył prace malarskie w pracowni portretowej, gdzie obowiązywał cennik i wzory do zamówienia kolejnych "odejść" od realizmu portretowanej osoby na rzecz jej artystycznej wizji ekspresjonistycznej. Twórczość portretowa Witkacego była przez długi czas odbierana jako ekstrawagancja artystyczna i osobliwość. Weryfikację i potwierdzenie geniuszu artysty przyniosły następne lata. W 1983 roku wielki sukces w Paryżu miała jego wystawa w Centre Georges Pompidou. Artysta zginął tragicznie w 1939 roku. Popełnił samobójstwo w obliczu sowieckiego najazdu na Polskę, który potraktował jako koniec cywilizacji.
Czytaj więcej
Estymacja:
220 000 - 250 000 zł
Cena wywoławcza:
195 000 zł
Zapytaj o obiekt
Zapytaj o obiekt
Chętnie odpowiemy na każde pytanie!
+48 58 550 16 05
Treści zawarte w niniejszej witrynie mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią oferty handlowej w rozumieniu art. 66 §1 Kodeksu Cywilnego.

Sopocki Dom Aukcyjny Sp. z o.o.

ul. Boh. Monte Cassino 43

81-768 Sopot

 

58 550 16 05

Licytuj on-line
dzięki naszej aplikacji!
Google PlayGoogle Playzobacz więcej
Newsletter
Dołącz do newslettera i bądź na bieżąco!
Zapisz się