15. Jan Styka | Portret młodzieńca

Prezentowany obraz to intymny i subtelny portret młodzieńca namalowany przez Jana Stykę. Postać wyłania się w delikatnym modelunku światłocieniowym. Twarz emanuje spokojem i wewnętrznym skupieniem, a zarazem ujawnia psychologiczną głębię. Artysta z wielką wrażliwością oddaje detale miękkość długich włosów, delikatność tkaniny koszuli z koronkowym wykończeniem oraz świetlistość skóry. Mimo braku pewności, co do tożsamości przedstawionego, dzieło to stanowi doskonały przykład malarstwa portretowego, którego główną narracją są emocje modela. Obraz powstał w tzw. „okresie paryskim” Jana Styki, czego potwierdzeniem jest dopisany przy sygnaturze „Paris”. „Przyjechałem do Paryża na Wystawę Światową z projektem wystawienia „Męczeństwa chrześcijan w cyklu Nerona”, nie z zamiarem osiedlenia się w Paryżu […] Skutkiem wystawy zjawił się w mojej pracowni wydawca Ernest Flammarion. Człowiek śmiały i bardzo poprawny, z którym od razu się porozumiałem i postanowiliśmy zrobić wielkie wydawnictwo. […] przekonałem się, że pobyt mój w Paryżu na parę lat się przeciągnie. […] Idąc raz z jednym z moich przyjaciół przez plac Pigalle, powiedziałem, że gdyby w tym domu tutaj znalazło się jakieś atelier, w tej chwili bym je wynajął i w rzeczy samej wystawiono kartkę – „Atelier do wynajęcia”. Wszedłem, obejrzałem i dałem stróżce zadatek […] Kiedy imię moje nabrało coraz większego rozgłosu we Francji, poprzez wykonanie wspaniałego wydawnictwa Flammariona „Quo vadis” i przez coroczny udział w Salonie Paryskim, wówczas zwracać się zaczęli do mnie wystawcy i wydawcy z różnymi propozycjami.” (Czesław Czapliński, „The Styka family saga, Saga rodu Styków”, Nowy Jork 1988, s. 33–35) „Trzyletni okres paryski (1886–1889) należy uznać za czas, w którym Styka zakończył swą edukację artystyczną i stał się samodzielnym malarzem.” (Elżbieta Górecka, „Panoramy Wojciecha Kossaka i Jana Styki”, Wrocław 2000, s. 24). Efekty paryskiej działalności artystycznej, koncentrującej się na tematyce religijnej, portretowej i rodzajowej cieszyły się ogromnym uznaniem zarówno publiczności i krytyków sztuki.