Aukcja Dzieł Sztuki / 5 września 2026

1. Adam Kazimierz Ciemniewski | O poranku, 1894 r.

Strona głównaAukcje archiwalneAukcja Dzieł Sztuki
O poranku, 1894 r.
powrót
1
o-poranku-1894-r-adam-kazimierz-ciemniewski-1103403o-poranku-1894-r-adam-kazimierz-ciemniewski-1083214o-poranku-1894-r-adam-kazimierz-ciemniewski-547965o-poranku-1894-r-adam-kazimierz-ciemniewski-812103

Adam Kazimierz Ciemniewski (1866 Warszawa - 1915 Wichorowo)

O poranku, 1894 r.

olej, płótno; 115 x 87 cm
Sygnowany śr.d.: "A.K. Ciemniewski. 94"

Wystawiany:

- Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie, 1894/95 (wg G. C., „Biesiada Literacka”, T.39, nr 2, 11 stycznia 1895, s. 23)

 Opisywany:

G. C., „Biesiada Literacka”, T.39, nr 2, 11 stycznia 1895, s. 23

 

Proweniencja:
- kolekcja prywatna, Polska
- 2007 Dom Aukcyjny Ostoya, 68 Aukcja malarstwa i rzemiosła, poz. 14,.
- kolekcja rodzinna, Polska

„Prace Ciemniewskiego oparte na dokładnym, ścisłym studium natury, wychodzące od realistycznej obserwacji, otwierają przed widzem świat nierealny — przekształcony. Wizje świata Ciemniewskiego, to nie jest, wbrew pozorom posunięty bardzo daleko realizm, czy naturalizm, a jakiś świat magiczny, bardzo osobisty, własny świat artysty. Jest coś w tych pejzażach, ich dowolnie ciętych kadrach, fragmentach zakątków zarośli, zbliżeniach poszycia, koron kwiatów, traw łąki, szuwarów, co wymyka się wartościowaniu historyka sztuki, krytyka, bo zdaje się otwierać przed widzem inne przestrzenie myślenia artystycznego, kierującego się własną autonomią. […] Ta inność tych właśnie kompozycji Ciemniewskiego przyciąga uwagę i porusza wyobraźnię i na nią trzeba zwrócić uwagę. Studia pejzażowe tego malarza o dużym walorze dekoracyjności, szczelnie założone intensywnym kolorem, prześwietlone światłem słońca, jego odblaskami — zamykają także dzisiejszego odbiorcę w innym dziwnym świecie, znanym, a zaskakującym.” (Halina Stępień, „Adam Kazimierz Feliks Ciemniewski 1866-1915”, Muzeum Okręgowe w Ciechanowie, Ciechanów 1997, s.18.)

Na łamach „Biesiady Literackiej” przy okazji wystawy Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych o jednym z dzieł Adama Kazimierza Ciemniewskiego napisano: „Z ostatniej chwili notujemy jeszcze nadejście sporych rozmiarów rodzajowej sceny A.K. Ciemniewskiego, jest to nasza swoista idylla. Hoża dziewczyna stojąca przy drodze pod płotem uśmiecha się figlarnie i po swojemu zalotnie do młodego chłopaka śmiejącego się też do niej już z daleka. Jest dużo szczerości i prawdy w tych uśmiechach i w całej postawie bohaterów sielanki, rozgrywającej się na tle niewyszukanego, ale dobrze namalowanego krajobrazu.” (G. C., „Biesiada Literacka”: pismo literacko-polityczne ilustrowane T.39, nr 2, 11 stycznia 1895, s. 23). Bez wątpienia,  opis ten dotyczy prezentowanego obrazu.

 


Zainteresowanie pejzażem, a w szczególności tym z najbliższych stron, towarzyszyło Ciemniewskiemu przez całą drogę artystyczną. Obrazy o mistrzowskiej fakturze przyciągały uwagę miłośników sztuki. Skąpane w złocisto-zielonych promieniach słońca pozwalały odbiorcom przenieść się w świat wsi szczęśliwej i sielankowej. Dowodem uznania dla talentu artysty były liczne wzmianki prasowe oraz reprodukcje jego dzieł, które w latach 1885–1898 regularnie publikowano na łamach „Tygodnika Ilustrowanego”, „Biesiady Literackiej” i „Kłosów”.
Cezary Jellenta, pisarz i jeden z czołowych krytyków modernizmu, pisząc o licznych polskich pejzażystach, wśród których wymienił Adama Kazimierza Ciemniewskiego, stwierdził: „Dzięki im, pejzaż obcy zajmuje nas słabo i tylko w razie szczególnie doskonałych zalet. Oni nauczyli się patrzeć na naturę i odkradać jej grę świateł i nastrój, a potem nauczyli i ogół wyczuwać piękno […] Ono bowiem przechodzi przez nieskończoną skalę uczuć wesołych i posępnych i jest niewyczerpaną skarbnicą barw i kształtów życia, które dawniejsi ludzie odnajdywali tylko w sobie.” (C. Jellenta cyt. za: H. Stępień, „Adam Kazimierz Feliks Ciemniewski – artysta nieznany, malarz i rysownik” w: „Adam Kazimierz Feliks Ciemniewski 1866-1915”, wystawa monograficzna w Muzeum Okręgowym w Ciechanowie, Ciechanów 1997, s. 16)
„Około 1897 roku zaczęły zjawiać się na wystawie w Zachęcie nadsyłane z Monachium obrazy, które wartością swą artystyczna od razu zwróciły na siebie oczy miłośników. Były to pierwsze prace Ciemniewskiego o mistrzowskiej już fakturze, osnute na tle życia wiejskiego, odznaczały się one zaletami kapitalnego rysunki i silnego koloru, to wnet przeszły do zbiorów prywatnych. Najlepszym dowodem ich wartości był mimowolny lapsus ówczesnego artystycznego sprawozdawcy Słowa Lucjana Rydla, który, źle przeczytawszy nazwisko autora, napisał że są to jedne z najlepszych prac J.Chełmońskiego. Sprawa ta w swoim czasie dość głośna w naszych artystycznych sferach, spopularyzowała nazwisko młodego malarza.(…) („Kurier Warszawski”, Dnia 27 stycznia 1915 r. w: „ Adam Kazimierz Feliks Ciemniewski 1866-1915”, wystawa monograficzna w Muzeum Okręgowym w Ciechanowie, Ciechanów 1997, s. 34.)

Adam Kazimierz Ciemniewski
Adam Kazimierz Ciemniewski był polskim malarzem i rysownikiem działającym na przełomie XIX i XX wieku, uczniem Wojciecha Gersona i artystą związanym przede wszystkim z Mazowszem. Początkowo podejmował tematykę historyczną i rodzajową, z czasem koncentrując się przede wszystkim na scenach z życia wsi, pejzażach oraz malarstwie religijnym.
 
Urodził się w 1866 roku w Warszawie, w rodzinie szlacheckiej herbu Prawdzic, od pokoleń związanej z Mazowszem. Uczęszczał do gimnazjum w Warszawie, a następnie kształcił się w zakresie rysunku i malarstwa pod kierunkiem Wojciecha Gersona – jednego z najważniejszych pedagogów polskiego malarstwa drugiej połowy XIX wieku.
 
Około 1890 roku Ciemniewski wyjechał do Monachium, będącego wówczas jednym z najważniejszych europejskich ośrodków artystycznych i miejscem chętnie wybieranym przez polskich malarzy. Brakuje źródeł potwierdzających jego formalne studia w tamtejszej Akademii Sztuk Pięknych, natomiast obecność artysty w monachijskim środowisku dokumentuje wzmianka w „Illustrierter Katalog der Münchener Jahresausstellung” z 1893 roku.
 
Od 1892 roku Ciemniewski przesyłał swoje obrazy na wystawy Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych w Warszawie. Jego twórczość szybko znalazła uznanie publiczności i nabywców, a prace artysty były również kupowane przez Zachętę z przeznaczeniem na premie dla jej członków. Obrazy Ciemniewskiego reprodukowano na łamach popularnych czasopism, m.in. „Tygodnika Ilustrowanego”, „Kłosów” i „Biesiady Literackiej”.
 
Po powrocie do kraju około 1895 roku artysta osiadł w majątku Luszewo na Mazowszu. Krajobraz i codzienność mazowieckiej wsi stały się odtąd jednym z najważniejszych źródeł jego inspiracji. Do najbardziej znanych kompozycji Ciemniewskiego należą m.in. „Żniwa”, „Zbiór siana”, „Wieczór”, „Jesień”, „Pierwsze jagnię”, „Orka jesienna” oraz „Powrót z pola”. W latach 1897–1900 artysta nie prezentował prac na wystawach warszawskiej Zachęty; powrócił do niej w 1901 i 1902 roku.
 
Malarstwo Adama Ciemniewskiego wyrastało z uważnej, realistycznej obserwacji natury, ale nie ograniczało się do prostego dokumentowania wiejskiej codzienności. Szczególnie istotne były dla niego światło, kolor i nastrój pejzażu. Rodzajowe sceny z życia wsi nabierają dzięki temu lirycznego, niekiedy wręcz intymnego charakteru. Solidny warsztat rysunkowy artysta łączył z wyrazistą kolorystyką i dużą wrażliwością na zmieniające się efekty światła słonecznego.
 
Około 1901 roku Ciemniewski zamieszkał w należących do rodziny Woźnikach koło Płońska. W późniejszym okresie coraz częściej tworzył obrazy niewielkich formatów, przedstawiające osoby z najbliższego otoczenia, wnętrza oraz pejzaże. Charakterystyczne, niekiedy zaskakujące kadrowanie kompozycji i stosowanie niskiego punktu widzenia wiązane są z zainteresowaniem artysty fotografią.
 
Ciemniewski tworzył również malarstwo religijne. Jego realizacje znajdowały się m.in. w kościołach w Warce i Luszewie. Ostatnie lata życia, po śmierci żony, spędził w coraz większym odosobnieniu. Zmarł w 1915 roku. Jego syn, Jan Chryzostom Ciemniewski (1908–1978), również został malarzem.
 
Twórczość artysty przypominano po jego śmierci m.in. na wystawach „Wojciech Gerson i jego uczniowie” w 1931 roku oraz „Polska i jej lud w malarstwie XIX i XX wieku” w 1934 roku. W 1997 roku Muzeum Okręgowe w Ciechanowie zorganizowało wystawę monograficzną poświęconą Adamowi Kazimierzowi Ciemniewskiemu. Jego dzieła znajdują się dziś zarówno w kolekcjach prywatnych, jak i muzealnych, m.in. w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie oraz Muzeum Szlachty Mazowieckiej w Ciechanowie.
Czytaj więcej
Cena wylicytowana
360 000 zł
Zapytaj o obiekt
Chętnie odpowiemy na każde pytanie!
+48 58 550 16 05
Treści zawarte w niniejszej witrynie mają charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowią oferty handlowej w rozumieniu art. 66 §1 Kodeksu Cywilnego.

Sopocki Dom Aukcyjny Sp. z o.o.

ul. Boh. Monte Cassino 43

81-768 Sopot

 

58 550 16 05

Licytuj on-line
dzięki naszej aplikacji!
Google PlayGoogle Playzobacz więcej
Newsletter
Dołącz do newslettera i bądź na bieżąco!
Zapisz się