• Opis
  • 4.
Stanisław Wyspiański
1869 Kraków - 1907 tamże
Motyw ornamentalny (1), ok. 1896 r.

ołówek, papier/karton, 10,6 × 24,5 cm
sygn. na kompozycji, w l. g.: S.W., opis. p. d.: 8517/955. [przekreślone] 16YD.

Reprodukowany:
„Tygodnik Ilustrowany” 1896: nr 47, s. 928; nr 50, s. 992; nr 52, s. 1032;
„Tygodnik Ilustrowany” 1897: nr 9, s. 167; nr 11, s. 219;
„Życie” 1898: nr 40/41, s. 542; nr 42, s. 556; nr 43, s. 570; nr 44, s. 586, nr 47, s. 628
L. Rydel, „Poezje I z rysunkami Stanisława Wyspiańskiego, Warszawa”, nakł. Gebethnera i Wolfa, Kraków 1899, s. 40
(winieta do wiersza Erynnie, dedykowanego Antoniemu Kamieńskiemu) Ekspertyza p. Marty Romanowskiej.

Oferowany w katalogu motyw ornamentalny, Wyspiański narysował na potrzeby ilustratorskie do przekładu Iliady, nad którym wówczas pracował Lucjan Rydel. Jest to jedna z trzech bordiur, zwanych przez artystę w korespondencji z poetą „szlakami”, które powstały jako uzupełnienia szpalt pisma. Winiety ukazywały się na łamach „Tygodnika Ilustrowanego” w latach 1896–1897. W 1898 roku zamieszczane były także w dwutygodniku „Życie”. Znany jest list Wyspiańskiego skierowany do Rydla, w którym donosi:

„… co do szlaków możesz być spokojnym! Wymyślać ich będę tyle ile jest na razie i ile tylko potem będzie potrzeba ale pamiętaj o tem że te szlaki wszystkie są wymyślane i coraz to inne i że wszystkie trzymam w charakterze rzeźbiarskim, tak że ewentualnie można by z nich rzeźbione kuć fryzy i tym podobne. Od razu i równocześnie przysparzam sobie i materiału ornamentacyjnego do wszelkich dalszych zamierzonych czy malowań czy architektur. (Listy Stanisława Wyspiańskiego do Lucjana Rydla II, część 1 – Listy i Notatnik z podróży”, oprac. Leon Płoszewski, M. Rydlowa, Krakow 1979, s. 336.)

Przytoczony fragment korespondencji dobitnie świadczy o poważnym stosunku artysty do powierzonego zadania, niezależnie od formatu oraz jak zauważyła Marta Romanowska:
„Mimo skromnej formy i niewielkiego formatu omawiane oryginalne trzy bordiury Stanisława Wyspiańskiego są rewelacyjnym dokumentem i unikalnym przykładem jego wczesnych prac typograficznych i upodobań artystycznych.”
(cytowane fragmenty pochodzą z ekspertyzy p. M. Romanowskiej)

Estymacja: 7 000 - 9 000 zł
Cena wywoławcza: 5 500 zł
Stanisław Wyspiański
1869 Kraków - 1907 tamże
Malarz, grafik, architekt, poeta i dramaturg młodopolski. Naukę rozpoczął jako wolny słuchacz w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych. Studiował w latach 1887 ? 89 u F. Cynka, I. Jabłońskiego i J. Matejki. Już wówczas współpracował z Matejką nad polichromią w kościele Najświętszej Marii Panny. Naukę kontynuował przebywając na stypendiach w Paryżu w Académie Colarossi w atelier Gustave'a Courtois. W latach 1887-90 i 1896-97 studiował również na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie ? historię, historię sztuki i literatury. Był członkiem założycielem Towarzystwa Artystów Polskich ?Sztuka", kierownikiem artystycznym pisma ?Życie", w ASP od roku 1902 prowadził katedrę malarstwa dekoracyjnego i kościelnego, w 1906 został profesorem. Twórczość Wyspiańskiego obejmuje różne dziedziny sztuki. Pracował szybko i intensywnie, wiele z jego planów artystycznych nie doczekało się realizacji. Malował portrety i pejzaże, najczęściej posługując się techniką pastelową; zajmował się projektowaniem malowideł ściennych i witraży, mebli, kostiumów teatralnych i scenografii. Cecha wyróżniająca polichromie i witraże Wyspiańskiego to dekoracyjność połączona z dramaturgiczną ekspresją. W technice pastelowej posługiwał się mocną, secesyjnie splątaną linią i konturem, który wypełniał szkicowymi plamami intensywnego koloru.