• Opis
  • Informacje o autorze
  • 54.
Julian Fałat
1853 Tuligłowy - 1929 Bystra
Portret leśniczego Ferdynanda Grzyba, 1923 r.

akwarela, gwasz, płyta malarska, 37 × 27 cm
sygn. l. d.: J Fałat Bystra

Prezentowany w katalogu portret leśniczego Grzyba jest drugą wersją analogicznego wizerunku, znajdującego się w zbiorach Muzeum Historycznego w Bielsku-Białej, eksponowanego w oddziale muzeum – Fałatówce w Bystrej Śląskiej: Portret leśniczego Grzyba, 1923 r., akwarela, gwasz, 35,5 × 26 cm, sygn. l. d.: J Fałat Bystra (por.: Julian Fałat – życiorys pędzlem malowany, red. I. Purzycka, Bielsko-Biała 2017, wzmiankowany s. 55,57, repr. s. 65). Zachował się list Juliana Fałata do leśniczego z dn. 30 kwietnia 1923 r., w którym artysta donosi: Portret ogromnie się wszystkim podoba i w następną niedzielę proszę znowu z rana przybyć dla namalowania drugiego dla kochanego Pana a będzie pamiątka dla jego dzieci (zob.: Julian Fałat – życiorys pędzlem malowany, red. I. Purzycka, Bielsko-Biała 2017, s. 57 i 64).
Ferdynand Grzyb (1860–1934) – leśniczy i kierownik tartaku w Mikuszowicach Śląskich. Mieszkał w leśniczówce przy granicy z Bystrą Śląską, w niedalekim sąsiedztwie Juliana Fałata, którego zaopatrywał w drewno. W 1920 r., w kościele św. Barbary w Mikuszowicach Krakowskich, zawarł związek małżeński z 23-letnią Julianną Kanią. Miał dwóch synów, starszego Edwarda (ur. 1921) i Juliana Franciszka (ur. 1925), którego ojcem chrzestnym został Julian Fałat. Artysta utrzymywał z Ferdynandem Grzybem przyjacielskie stosunki i kilkakrotnie portretował leśniczego w swojej pracowni, czego przykładem jest prezentowana na aukcji akwarela.
„Julian Fałat był człowiekiem przyjacielskim i otwartym, łatwo nawiązywał kontakty (…) Nie stronił od zawierania znajomości ze zwykłymi ludźmi, swoimi dalszymi i bliższymi sąsiadami. Dowodem serdecznych stosunków i zażyłości artysty z poszczególnymi osobami są licznie reprezentowane w jego spuściźnie portrety. Mają one różny wyraz i formę. Zdecydowana większość wykonana w technice akwarelowej. Jedne z nich są bardzo oficjalne, inne mają charakter dokumentacyjny. Czasem malowane były na pamiątkę spotkania, w podziękowaniu za jakąś przysługę czy okazaną pomoc.”
Julian Fałat – życiorys pędzlem malowany, red. I. Purzycka, Bielsko-Biała 2017, s. 55
„Sam artysta pisał w listach i mówił o swym szybkim „chlastaniu” pędzlem przy portretowaniu. Ale było to „chlastanie” wytworne, pewne – w pociągnięciach, w błyskawicznym doborze barw pełnych i ich subtelnych półcieni, w znakomitym rozplanowaniu kompozycji, w umiejętności podpatrzenia cech oblicza dla modela charakterystycznych, czasem nawet w ich świadomym przerysowaniu, by lepiej osobowość wydobyć i w tle zwycięsko osadzić.”
T. Z. Bednarski, Krakowski szlakiem Juliana Fałata, Kraków 2005, s. 151–152

Estymacja: 35 000 - 40 000 zł
Cena wywoławcza: 22 000 zł
Julian Fałat
1853 Tuligłowy - 1929 Bystra

Czołowy reprezentant malarstwa pejzażowego i rodzajowego okresu Młodej Polski. W latach 1869–71 studiował w krakowskiej SSP, a następnie w akademii monachijskiej w pracowni A. Strähubera i G. Raaba. Odbył podróże artystyczne po Europie, a w 1885 r. wybrał się w podróż dookoła świata, odwiedzając miejsca takie jak: Marsylia, Cejlon, Singapur, Hong-Kong, Jokohama, San Francisco. Zaproszony w następnym roku przez cesarza Wilhelma II, poznanego podczas polowania u Radziwiłłów w Nieświeżu, do Berlina, spędził tam 10 lat malując sceny myśliwskie dla cesarza i dworu. W 1895 r. objął stanowisko dyrektora krakowskiej SSP i dokonał w niej gruntownej reformy programu nauczania. Od 1905 r. pełnił funkcję rektora uczelni. W latach 1919–21 mieszkał w Toruniu, gdzie założył Konfraternię Artystów. Swoje prace pokazywał regularnie od 1874 r. w krakowskim TPSP, gdzie w 1925 r. odbyła się retrospektywna prezentacja jego twórczości. Wystawiał w warszawskich salonach Krywulta i Garlińskiego. Indywidualne wystawy artysty odbyły się w Warszawie, Poznaniu, Krakowie, Lwowie i za granicą, m.in. w Paryżu, Chicago, wielokrotnie w Berlinie, Monachium, Wiedniu, Wenecji i Rzymie. Był odznaczany złotymi medalami na międzynarodowych ekspozycjach w Berlinie, Monachium i Dreźnie oraz Wstęgą Komandorii Orderu Polonia Restituta. Malował pejzaże z Litwy, Polesia, podgórza Beskidu Śląskiego, widoki starego Krakowa. Największą popularność przyniosły mu pejzaże zimowe, szczególnie te przedstawiające zakola rzeczne. Wirtuozeria, wrażliwość na kolor, umiejętność oddania najsubtelniejszych odmian barwy i światła pozwalają zaliczyć go do najwybitniejszych artystów polskich.