• Opis
  • Informacje o autorze
  • 10.
Julian Fałat
1853 Tuligłowy - 1929 Bystra
Kościół w Mikuszowicach, 1913 r.

akwarela, papier; 96 × 132 cm
sygn. i dat. l. d.: Jfałat Bystra 1913
Opisywany:
J. Malinowski „Julian Fałat”, Warszawa 1985, s. 51

Wśród akwarel Juliana Fałata, oprócz portretów i pejzaży, można odnaleźć również malarskie zapiski architektury sakralnej. Artysta uwieczniał wiejskie drewniane kościoły m. in. w Osieku (1906, 1915) oraz Łodygowicach (1918). Szczególne miejsce w tym obrębie zajmował kościół św. Barbary w Mikuszowicach Krakowskich, który to obiekt Fałat uczynił tematem swoich akwarel kilkukrotnie, w 1911, 1912 i 1913 r. Analogiczna pod względem perspektywicznego ujęcia bryły kościoła św. Barbary jest praca, znajdująca się w zbiorach Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, wykonana dwa lata wcześniej od prezentowanej w katalogu akwareli, jednakowoż mniejsza w formacie – „Kościół w Mikuszowicach”, 1911 r., akwarela, papier, 68 × 95 cm, sygn. i dat. l. d.: J.Fałat/Bystra 1911, nr inwent.: MGB/SZ 1516 (por.: J. Malinowski, „Julian Fałat”, Warszawa 1985, il. 108. W prezentowanej wersji z 1913 r. artysta zdecydował się na większy format oraz zrezygnował z namalowania tłumu wiernych w barwnych strojach na rzecz jednej postaci, zdejmującej kapelusz w geście przywitania. W akwarelach uwieczniających zabytki architektury sakralnej wspólny jest środek budowania nastrojowości za pomocą efektów świetlnych, w których, cytując za Jerzym Malinowskim: „refleksy słoneczne, cienie drzew, wykonywane rozwodnionymi silniej akwarelami tworzą niespokojną, migotliwą strukturę wzajemnie przenikających i zlewających się przypadkowych plam”
(J. Malinowski „Julian Fałat”, Warszawa 1985, s. 51).

Estymacja: 150 000 - 160 000 zł
Cena wywoławcza: 120 000 zł
Julian Fałat
1853 Tuligłowy - 1929 Bystra

Czołowy reprezentant malarstwa pejzażowego i rodzajowego okresu Młodej Polski. W latach 1869–71 studiował w krakowskiej SSP, a następnie w akademii monachijskiej w pracowni A. Strähubera i G. Raaba. Odbył podróże artystyczne po Europie, a w 1885 r. wybrał się w podróż dookoła świata, odwiedzając miejsca takie jak: Marsylia, Cejlon, Singapur, Hong-Kong, Jokohama, San Francisco. Zaproszony w następnym roku przez cesarza Wilhelma II, poznanego podczas polowania u Radziwiłłów w Nieświeżu, do Berlina, spędził tam 10 lat malując sceny myśliwskie dla cesarza i dworu. W 1895 r. objął stanowisko dyrektora krakowskiej SSP i dokonał w niej gruntownej reformy programu nauczania. Od 1905 r. pełnił funkcję rektora uczelni. W latach 1919–21 mieszkał w Toruniu, gdzie założył Konfraternię Artystów. Swoje prace pokazywał regularnie od 1874 r. w krakowskim TPSP, gdzie w 1925 r. odbyła się retrospektywna prezentacja jego twórczości. Wystawiał w warszawskich salonach Krywulta i Garlińskiego. Indywidualne wystawy artysty odbyły się w Warszawie, Poznaniu, Krakowie, Lwowie i za granicą, m.in. w Paryżu, Chicago, wielokrotnie w Berlinie, Monachium, Wiedniu, Wenecji i Rzymie. Był odznaczany złotymi medalami na międzynarodowych ekspozycjach w Berlinie, Monachium i Dreźnie oraz Wstęgą Komandorii Orderu Polonia Restituta. Malował pejzaże z Litwy, Polesia, podgórza Beskidu Śląskiego, widoki starego Krakowa. Największą popularność przyniosły mu pejzaże zimowe, szczególnie te przedstawiające zakola rzeczne. Wirtuozeria, wrażliwość na kolor, umiejętność oddania najsubtelniejszych odmian barwy i światła pozwalają zaliczyć go do najwybitniejszych artystów polskich.